İnme(Felç)

İnme(Felç)

Felç Nedir?

Felç yani inme birçok nedenden dolayı (beyni besleyen damarlarda tıkanıklık yada kanama sonucu beynin oksijensiz kalması, beyin tümörü sonucu yapılan cerrahi vb.) oluşan beyin hasarıdır. Beynin etkilenen kısmına ve etkilenen alanın büyüklüğüne göre fonksiyon kaybı  değişir. Daha çok tek taraflı kol ve bacakta kas kuvvet kaybı, bu kol ve bacağı hissetmeme ile kendini gösterir. Felç sonrasında ilk önce flask döneme girilir. Yani etki altında olan kol ve bacak hareketsiz kalır ve hasta bu uzuvlarını hissedemez. Flask dönem bittikten sonra spastik dönem başlar ve etkilenen uzuvlardaki kaslarda kasılmalar başlar. Kol bölgesinde çoğunlukla dirsek ve el bileğindeki kaslar bükülme yönünde kasılır. Bacak bölgesinde ise daha çok dizler çevresindeki kaslar dizi kitleme yönünde, ayak bölgesindeki kaslarda aşağı ve iç yana doğru bükülme yönünde kasılır.

Felç tedavisi

 İnme sonrasında genellikle görülen tek taraf kol ve bacakta oluşan fonksiyon kaybının birçok sebebi vardır. Beynimizde tüm vücut parçalarının simgelendiği alanlar vardır. En büyük yer kaplayan vücut parçaları ise eller ve ağız bölgesidir. Bu yüzden beynin tek tarafında oluşan bir hasar bu vücut parçalarının beyinden silinmesine ya da zarar görmesine neden olmaktadır. Sanılanın aksine felç sonrası kullanılamayan kol ve bacağın sebebi kas zayıflığı değil, duyusal olarak hareket hissinin ve yukarıda anlattığım gibi beyindeki simgelenen vücut parçalarının yok olmasıdır.  Ayrıca beynin plastisite özelliği vardır. Yani beyin dokusu kendine yeni yollar oluşturarak yapısını değiştirebilmektedir. İşte bu yüzden felç tedavisinde erken rehabilitasyon çok önemli olmaktadır. Beynin duyusal alanını uyararak yaptığımız uygulamalar unutulan vücut parçalarının beyinde yeniden simgelenmesini sağlamaktadır.

Tat alma, dokunma, görme, işitme ve koklama olarak bildiğimiz 5 duyumuzun yanında bize hiç anlatılmayan bir duyumuz daha var. Proprioseption dediğimiz bu duyu hareket hissi ve pozisyon hissinin birleşimidir. Gözlerimiz kapalı dahi olsa kolumuzun bacağımızın hangi pozisyonda olduğunu biliriz, buna pozisyon hissi denir. Elimizi ağzımıza götürdüğümüzde de bunu hissederek yaparız buna da kinestezi, yani hareket hissi denir. Felç sonrasında prorioseption hissi de kaybolmakta ve bu da hareket açığa çıkarmakta zorluk yaşatmaktadır. Yaptığımız proprioseptif uyarılar ile bu sorun da kısa sürede giderilebilmektedir.

Felç sonrasında genellikle hareket açığa çıkana kadar beklenmektedir ve bu çok sakıncalıdır. Hareket hissi kazanılmadan açığa çıkan spastik hareketi düzeltmek çok daha fazla zaman almaktadır. Bu yüzden erken dönem rehabilitasyon çok önemlidir.  Erken dönem rehabilitasyonuna flask dönemde başlanır. Böylece spastik dönem başlamadan beyin normal hareket hissini öğrenmiş olur. Bu sayede spastik dönem başladığında hasta bu durumu çok daha rahat tolere edebilmekte ve etkilenen kol ve bacağı etkin bir şekilde kullanmaya başlamaktadır. Felç rehabilitasyonu uzun bir süreçtir ve geç başlanan rehabilitasyon bu süreci daha da uzatmaktadır. Doğru değerlendirme ve doğru tedavi seçenekleri ile hastalarımız hayatlarına kaldığı yerden devam edebilmektedirler.

WhatsApp chat